Alt çene kayması belirtileri, çenenin eklemlerden çıktığını gösteren en önemli işaretlerdir. Eklemlerden birinde veya her ikisinde sorun olmasına bağlı olarak belirtiler farklılık gösterir. Ancak genel itibari ile tüm hastalarda görülen semptomlar benzerdir.
Çene kayması, konuşma ve ısırma başta olmak üzere tüm fonksiyonların olumsuz etkilenmesine neden olur. Hastaların yaşam kalitesi düşer. Dolayısıyla alt çene kayması belirtileri hızlı şekilde fark edilerek tedavi sürecine başlanılmalıdır.
Bu Yazımızda Neler Var
Alt Çene Kayması Nedir?
Çene, üst (maksilla) ve alt (mandibula) çene kemiğinden meydana gelir. Bu kemikler, birbirlerine temporomandibular eklem (TME) ile bağlanır. Eklemler sayesinde alt çene kemiği rahat bir şekilde hareket ederek, konuşma ve ısırma gibi fonksiyonların yerine getirilmesini sağlar.
Alt çene kayması; temporomandibular eklemlerin birinin ya da her ikisinin normal pozisyonundan ayrılması sonucunda alt çenenin hizasından sapması durumudur. Alt çenedeki bu kayma, sağa veya sola doğru olur. Kaymaya bağlı olarak alt çene kayması belirtileri ortaya çıkar.
Eklemlerdeki probleme bağlı olarak alt çene sağa veya sola kayar. Alt çenenin sağa kayması ya da sola kayması, hastalar açısından son derece riskli bir konudur. Zira bu süreç hem ağrılı olur hem de hastaların çiğneme, ısırma ve konuşma gibi fonksiyonları yerine getirmesini zorlaştırır.
Çene kayması teoride her hastada benzer şekilde gerçekleşir. Buna karşın alt çene kayması belirtileri ve bunların şiddeti herkeste aynı değildir. Bazılarında son derece ağrılı ve sancılı iken, bazı hastalarda ise daha hafif şiddettedir. Kaymanın durumuna göre tedavi için egzersiz ve çene ameliyatı gibi seçenekler değerlendirilir.
Alt çenedeki kayma, farklı nedenlere bağlı olarak meydana gelir. Yaygın olarak görülen çene kayması nedenleri şunlardır:
| Nedenler | Açıklama |
| Travma | Kaza, düşme ya da farklı nedenden kaynaklı travmalar, temporomandibular ekleme zarar verebilir. Eklemde meydana gelen hasara bağlı olarak kayma görülebilir. |
| Eklem Hastalıkları | Romatoid artrit gibi eklem hastalıkları TME’yi etkilediğinde kayma meydana gelebilir. |
| Genetik Faktörle | Ailesinde çene kayması öyküsü olan kişilerde bu durumun oluşma olasılığı daha yüksektir. |
| Dış Gıcırdatma | Uykudayken dişleri sürekli sıkma ve gıcırdatma, TME eklemleri üzerine aşırı yük bindirir. Buna bağlı olarak farklı problemler ortaya çıkar. |
| Diş Alışkanlıkları | Dudak emme, parmak emme ve kalem ısırma gibi alışkanlıklar, çene kemiklerinin gelişimini olumsuz etkiler. Ayrıca damak yapısını negatif yönlü olarak değiştirir. |
| Diş Eksiklikleri | Diş eksiklikleri, çenede yoğunluk kaybı riskini artırır. |
Yaygın olarak görülen nedenler bu şekildedir. Ancak her hastanın hikayesinin farklı ve benzersiz olduğu unutulmamalıdır.
Alt Çene Kayması Belirtileri Nelerdir?
Alt çenenin normal hizasından sapması sonucunda kişide bazı belirtiler ortaya çıkar. Ortaya çıkan alt çene kayması belirtileri şunlardır:
1 – Çene Hareketlerinde Sınırlılık
Çene ekleminin yerinden çıkması sonucunda oluşan çene kayması, çenenin hareketlerini sınırlar. Ağız tam olarak açılamaz veya kapatılamaz. Bunların dışında alt çene kayması belirtileri olarak, çene kilitlenmesi de meydana gelebilir.
2 – Ağrı
Kayma nedeniyle çene ekleminde (TME) belirgin bir ağrı meydana gelir. Meydana gelen bu ağrının şiddeti her hastada farklıdır. Bazı hastalarda dayanılmaz seviyelerde olabilir.
Ağrının hissedildiği noktalar da farklılık gösterir. Eklem noktasında, çene kaslarında ya da kulak çevresinde bu ağrı hissedilir.
3 – Baş Ağrısı
Temporomandibular eklem disfonksiyonu olarak da tanımlanan alt çene kaymasına bağlı olarak baş ağrısı meydana gelebilir. En önemli alt çene kayması belirtileri arasında yer alan baş ağrısı, migren ağrılarına benzer bir şiddette olabileceği gibi daha hafif de olabilir.
Baş ağrısının birçok nedeni vardır. Bundan dolayı çene kaymasındaki spesifik belirtiler arasında yer almaz.
4 – Çiğneme Zorluğu
TME eklemlerinden biri pozisyonunu kaybettiği için ağız hareketleri sınırlanır. Buna bağlı olarak hastalar çiğnemede zorlanır. Yumuşak gıdalar dahi çok zor çiğnenir ya da çiğnemez. Ayrıca çiğneme girişimi sırasında hastalar acı çeker.
5 – Yüzde Şişlik
Alt çene kayması belirtileri arasında bulunan yüzde şişlik, her hastada görülmez. Eklemin genel durumuna bağlı olarak kulak ve boyun bölgesine doğru yayılan bir şişlik oluşabilir.
6 – Yüzde Asimetri
Kayma, yüzde belirgin bir asimetriye neden olur. Şişlikle birlikte yüzün bir bölümünde eğrilik görülür. Kişinin yüzüne bakıldığında, alt çene kayması belirtileri neticesinde bir anormallik olduğu hemen fark edilir.
7 – Çene Sesleri
Alt çene kayması belirtileri olarak çene hareketleri sırasında tıklama ve çatırdama türünden sesler meydana gelir. Bu sesler, bazen sadece kişinin kendisi tarafından duyulurken bazen ise çevredekiler tarafından da fark edilebilir.
8 – His Kaybı
Nadiren görülen his kaybı, hissizlik veya karıncalanma olarak kendisini gösterir. Söz konusu durumlar, duyusal bozukluk olarak kabul edilir. Çene cerrahisi veya egzersiz gibi yöntemlerle tedavi edilir.
Buradaki semptomlar, hastalara göre farklılık gösterir. Ayrıca bunlar, tek taraflı çene çıkması belirtileri ile büyük oranda benzerdir.
Alt Çene Kayması Nasıl Tedavi Edilir?
Birçok ortak belirti ile fark edilen çene kayması tedavisi için farklı yaklaşımlar benimsenir. Hastanın durumuna ve altta yatan nedenlere göre tedavi için şu yöntemler kullanılır:
- Yoğun ağrı yaşayan hastalara ağrı kesiciler ve kas gevşeticiler verilir. Ağrı şiddeti düşürülerek tedavi sürecinin konforlu geçmesi sağlanır.
- Hafif şiddetteki durumlarda fizik tedavi ve çene egzersizlerinden yararlanılır.
- Ağız içi apareyler ve plaklar, çenenin normal pozisyonuna gelmesi ve belirtilerin hafifletilmesi için kullanılır.
- İlaç ve fizik tedavi ile sonuç alınamayan hastalarda cerrahi müdahale gündeme gelir. Alt çene ameliyatı fiyatları, hastanın durumuna ve doktorun deneyimine göre değişir.
Alt Çene Kayması Belirtileri ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Alt çene kayması belirtileri ile hastaneye başvuran kişiler orthognathic surgery alanlarından birinde degerlendirilecektir. Bu konu ile ilgili sık sorulan sorular ve bunların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Yazar
